Bazylika Mariacka to niewątpliwie jedna z wizytówek Krakowa. Kościół archiprezbiterialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwany skrótowo Kościołem lub Bazyliką Mariacką, dominuje nad zabudowaniami Rynku Głównego. Myśląc o Krakowie, natychmiast wyobrażamy sobie dwie charakterystyczne wieże tej świątyni. Bazylika ma niezwykłą historię i ogromne znaczenie symboliczne dla mieszkańców miasta. Zwiedzanie Kościoła Mariackiego to również okazja, aby zachwycić się wspaniałymi dziełami sztuki, które kryje wnętrze świątyni, w tym słynnym Ołtarzem Wita Stwosza!
Kościół Mariacki – początki
Pierwsza świątynia została wybudowana w tym miejscu jeszcze przed lokacją Krakowa na prawie niemieckim (1257), o czym świadczy niesymetryczne położenie kościoła względem Rynku. Niestety najazdy tatarskie, które przetoczyły się przez miasto nie oszczędziły parafii. Pozostałości romańskiego kościoła znajdują się ok 2,60 m poniżej obecnej posadzki świątyni. Zarówno fundamenty, jak i mury pierwszej budowli wykonane były z kamienia, a potem wykorzystane przy wznoszeniu gotyckiego kościoła (ostatnia ćwierć XIII wieku).
Legenda o dwóch braciach
Fasada kościoła została ujęta w dwie, zupełnie różne, w tym pod względem wysokości wieże. Różnice w ich kształcie wyjaśnia popularna krakowska legenda: „Do budowy wież fary miejskiej wybrano dwóch braci. Jednemu bratu polecono wzniesienie wieży południowej, drugiemu – północnej. Na początku prace przy budowie szły równo, po pewnym jednak czasie wieża jednego z braci zaczęła przewyższać tą wznoszoną przez drugiego. Dlatego zawistny brat, nie chcąc dopuścić, aby starszy zyskał sławę i wybudował wyższą wieżę, zamordował go. Sam dokończył budowę wieży północnej, a południową kazał tylko nakryć kopułą. Z czasem bratobójcę zaczęły dręczyć wyrzuty sumienia. Według legendy w dniu poświęcenia świątyni miał ukazać się w oknie wyższej wieży, trzymając w ręce nóż, którym zamordował brata, przyznał się do zabójstwa, po czym wyskoczył z wieży. Krakowscy mieszczanie powiesili nóż w bramie Sukiennic dla upamiętnienia tych tragicznych wydarzeń. Można go tam oglądać do dziś.
Hejnał i dzwony
Hejnał i dzwonyWieża wyższa ma 81 m wysokości i od czasów średniowiecza utrzymywana była przez miasto jako strażnica. Pełnił na niej dyżur hejnalista (właśnie dlatego nazywana jest hejnalicą), który grając hejnał rano i wieczorem dawał znak do otwierania i zamykania bram miasta. Ponadto ostrzegał krakowian przed pożarami i wrogami atakującymi miasto. Kolejna z krakowskich legend opisuje najazd tatarski, podczas którego hejnalista, ujrzawszy wroga, rozpoczął granie hejnału. Tatarzy widząc strażnika i słysząc grana przez niego melodię zaczęli wystrzeliwać strzały. Jedna z nich dosięgnęła hejnalistę i pozbawiał go życia. A melodia została przerwana. Dla upamiętnienia tego wydarzenia w Krakowie o każdej pełnej godzinie na cztery strony świata grana jest melodia hejnału – urywana za każdym razem. Hejnału można posłuchać również w audycji radiowej Polskiego Radia o godz. 12.00. Warto wspomnieć, że jest to najstarsza polska audycja radiowa, nadawana od marca 1927 roku.
Wieża niższa ma 69 m wysokości i pełni funkcje dzwonnicy. Zawieszonych jest na niej aż pięć dzwonów.
Zwiedzanie Kościoła Mariackiego – Ołtarz Wita Stwosza
Niewątpliwie najcenniejszym zabytkiem sztuki gotyckiej prezentowanym w Bazylice Mariackiej jest Ołtarz wykonany przez mistrza Wita Stwosza. Dzieło o wymiarach 11 x 13 metrów dominuje nad wnętrzem kościoła. Przedstawia sceny z życia Marii i Chrystusa. Ołtarz wykonany jest z drewna dębowego i lipowego, zawiera ponad 200 przedstawień figuralnych. Powszechnie uważany jest za najdoskonalszy przykład europejskiej sztuki rzeźbiarskiej epoki.
Zwiedzanie Kościoła Mariackiego – informacje praktyczne
Bazylika Otwarta jest otwarta dla turystów:
Pon – Sob = 11.30 – 17.30, Niedz. – 14.00 – 17.30
Od 1 Kwietnia – 31 października (z wyjątkiem świąt kościelnych) otwarta dla zwiedzających jest Wyższa Wieża Bazyliki
Czwartki, Piątki, Soboty w godz. 9:10-17:40 (co 30 minut) – przerwa 11:30-13:10
Zwiedzanie kościoła Mariackiego znajduje się w programie naszej wycieczki z przewodnikiem Drogą Królewską.
