Październik to miesiąc szczególnie związany z Maryją i modlitwą, za której pośrednictwem ludzie wypraszają dla siebie różnych łask. W Krakowie znajdziemy wiele miejsc związanych z kultem Matki Boskiej Różańcowej. Łączą one miasto z wydarzeniami, które są dowodem szczególnego wsparcia za pośrednictwem modlitwy różańcowej.
Historia różańca, kult Matki Boskiej Różańcowej i boskie interwencje w dziejach.
Pojawienie się różańca w Europie wiąże się z wyprawami krzyżowymi i kontaktem Europy ze światem Islamu. Pomysł na modlitwę opartą na powtarzalnej sekwencji modłów mógł zostać zainspirowany sznurami używanymi przez arabskich mieszkańców Ziemi Świętej. Początkowo praktykowane było wspólnie odmawianie psalmów. Następnie zostały one zastąpione modlitwami „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”. Zaczęto go nazywać rosarium czy wieńcem z róż. Na przestrzeni wieków ewoluował. Doszły do niego tzw. tajemnice różańcowe: radosne, bolesne, chwalebne i światła. Został też szczególnie powiązany z kultem Maryji. W pewnym momencie powstał nawet wizerunek matki Jezusa powiązany z tą specyficzną modlitwą – Matka Boska Różańcowa. Jej święto ustanowiono na dzień 7 X. Dlaczego? W 1571 roku w tym właśnie dniu pod Lepanto na Morzu Śródziemnym doszło do wielkiej bitwy morskiej z udziałem sił chrześcijańskich związanych w tzw. Świętej Lidze oraz flotą turecką. Bitwa była zaciekła. Szala zwycięstwa przechylała się raz na jedną raz na drugą stronę, ale dzięki szczególnemu wstawiennictwu Maryji udało się pokonać wojska tureckie. Rok później papież Pius V ogłosił dzień bitwy świętem Matki Boskiej Zwycięskiej, a już w 1573 roku jego następca Grzegorz XIII zmienił nazwę na Święto Różańca. Od 1716 r. stało się ono dniem świątecznym obchodzonym na całym świecie. Dopiero od 1969 roku Paweł VI uczynił dzień 7 X świętem Matki Boskiej Różańcowej. Obecnie jest wiele miejsc na święcie, w których czci się kult Maryi z różańcem. Najbardziej znane są Lourdes we Francji oraz Fatima w Portugalii, w których doszło do słynnych objawień maryjnych.
Miejsca w Krakowie związane z Matką Boską Różańcową.
Miejsca w Krakowie związane z Matką Boską Różańcową.Czy w Krakowie mamy jakieś miejsca powiązane z kultem Maryji, której atrybutem jest różaniec? Oczywiście. Już w dawnych wiekach na terenie grodu Kraka istniały Bractwa i inne grupy modlące się w oparciu o różaniec. Dużą popularnością w okresie międzywojennym cieszyły się róże Żywego Różańca, których członkowie spotykali się aby wspólnie się modlić. Jednym z ich inicjatorów był Jan Tyranowski – krawiec z Dębnik, który miał duży wpływ na Karola Wojtyłę. Jego cnoty zostały uznane przez papieża Franciszka za heroiczne w 2017 roku, a sarkofag, w którym został złożony w 1998 roku można odwiedzić w Kościele św. Stanisława Kostki na Dębnikach. To jednak nie wszystko. W jednej z najbardziej znanych bazylik Starego Miasta – Świętej Trójcy, zwanej również Kościołem dominikanów, znajduje się słynna kaplica Matki Boskiej Różańcowej. Ufundował ją Jan III Sobieski po wygranej pod Wiedniem. W kaplicy od 1983 roku pochowana jest matka króla oraz jego brat Marek. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Boskiej Różańcowej nawiązujący do oryginału z rzymskiej Bazyliki Santa Maria Maggiore. Był on w posiadaniu św. Stanisława Kostki, a od początku XVII wieku znalazł miejsce w Kościele dominikanów. To właśnie ten wizerunek miał przynieść zwycięstwo Polakom w 1621 roku. 300 lat później został on ukoronowany przez bp. Adama Sapiehę. Dawniej z tej kaplicy odbywała się procesja Bractwa Różańcowego na Prądnik Czerwony.
Innym miejscem nawiązującym do Matki Boskiej Różańcowej i cudów, które wydarzyły się dzięki jej wstawiennictwu jest Sień (Sala) Bitwy pod Orszą w komnatach reprezentacyjnych Zamku Królewskiego na Wawelu. Wisi tutaj obraz pędza Tomasza Dolabelli „Bitwa pod Lepanto”. Jest on jednak nietypowy i jeszcze mocniej wskazuje na boskie interwencje w dziejach. Z jednej strony pokazuję bitwę morską, a w drugiej części nawiązuje do procesji, która odbyła się 1621 roku w celu pomyślnego rozstrzygnięcia bitwy pod Chocimiem między Rzeczpospolitą a Turcją.
Wizerunki Maryji Różańcowej zdobią jeszcze kilka miejsc w Krakowie. Jeden z nich zwany MB Szwedzką znajduje się na murze zabudowań klasztornych dominikanek od strony Plant. Inny jest głównym obrazem w ołtarzu w kaplicy św. Michała Archanioła na piętrze w Kościele Mariackim. Ostatni znany mi wizerunek to dzieło ludowego, podkrakowskiego artysty ulokowane w Muzeum Etnograficznym.
Oprócz wspomnianych wcześniej motywów i miejsc, w dzielnicach oddalonych od historycznego centrum miasta: Bronowicach Małych, Piaskach Nowych czy Skotnikach, znajdują się kościoły p.w. Matki Boskiej Różańcowej. Dlatego każdy pielgrzym/turysta znajdzie tu dla siebie miejsce, aby w ciszy i skupieniu oddać się tej kontemplacyjnej modlitwie
Proponowana trasa zwiedzania.
Bazylika św. Trójcy – kościół Dominikanów (kaplica MB Różańcowej), Zamek wawelski (Sala Bitwy pod Lepanto), Kościół św. Stanisława Kostki na Dębnikach
