Kraków jest miastem, które jednoznacznie kojarzy się z kulturą i sztuką. Artyści od dekad nadawali mu specyficzny koloryt. Przed kilku laty podwawelski gród otrzymał tytuł Miasta Literatury UNESCO. Gdzie zatem bywali poeci w Krakowie? Gdzie w mieście szukać miejsc związanych z artystami słowa?
Poeci w Krakowie – miejsca wiecznego spoczynku
Pierwsze dwie lokalizacje są niemal oczywiste – Panteon na Skałce oraz krypty Katedry na Wawelu.
Krypta Zasłużonych na Skałce została utworzona w końcu XIX wieku, w rocznicę śmierci Jana Długosza. Złożono tam doczesne szczątki kilku wielkich poetów, choć oczywiście nie tylko literaci spoczywają w tym wyjątkowym miejscu. Wśród pochowanych na Skałce znaleźli się między innymi Jan Długosz, Stanisław Wyspiański, Adam Asnyk, Józefa Kraszewski czy Czesław Miłosz. Na Wawelu zaś, kiedy zabrakło królów, zaczęto chować bohaterów narodowych. Miejsce wiecznego spoczynku znaleźli tam też Adam Mickiewicz oraz Juliusz Słowacki. Chociaż obaj nie darzyli się sympatią za życia, to teraz dzielą kryptę. Obok nich znajduje się urna z ziemią z grobu Cypriana Norwida, zwanego czasem czwartym wieszczem. Obie krypty – wawelska i skałeczna to niezwykłe cmentarze. Wyjątkowe.
Kraków śladami artystów słowa
Kraków śladami artystów słowaSchodząc ze wzgórza, będąc na Plantach, miniemy pomnik Tadeusza Żeleńskiego „Boya”, z wykształcenia lekarza, ale także pisarz, tłumacza i poety. „Boy” Żeleński był również jednym z autorów tekstów kabaretu Zielony Balonik, który swoją główną siedzibę miał w Jamie Michalika, kawiarni istniejącej do dziś przy ul. Floriańskiej.
Wędrując po Mieście nie sposób nie zauważyć konnych dorożek. Inna ich nazwa, to fiakry. Pojazdy te wożą mieszkańców Krakowa od XIX wieku. Obecnie przejażdżka dorożką to jeden z najprzyjemniejszych sposobów zwiedzania podwawelskiego grodu. Jednym z pojazdów przejechał się Konstanty Ildefons Gałczyński. Dzięki niemu krakowska dorożka trafiła do historii literatury. Poeta umieścił ją w swoim pięknym wierszu Zaczarowana Dorożka.
Na poetyckiej mapie Krakowa interesującym miejscem jest niewątpliwie Collegium Maius, a właściwie cały Uniwersytet Jagielloński, najstarsza polska uczelnia. Związani z nim byli m.in. Jan Kochanowski, Tadeusz Żeleński, Władysław Ludwik Anczyc, Stanisław Barańczak, Czesław Miłosz, Tadeusz Różewicz, Jarosław Iwaszkiewicz, Leopold Staff. Należy również wspomnieć, iż w Muzeum Collegium Maius znajduje się noblowski medal Wisławy Szymborskiej!
W stojących na Rynku Sukiennicach znajduje się pierwsza siedziba Muzeum Narodowego. Powstało ono dla uczczenia pięćdziesięciolecia pracy twórczej Józefa Kraszewskiego. Obecnie jest to jeden z oddziałów Muzeum, poświęcony malarstwu i rzeźbie XIX wieku.
Nie sposób pominąć milczeniem jednego z najważniejszych krakowskich artystów, czyli znakomitego plastyka i dramatopisarza, Stanisława Wyspiańskiego. Przez kilka lat był wykładowcą na Akademii Sztuk Pięknych, w kościele św. Floriana wziął ślub, w kamienicy przy ul. Krowoderskiej 79 urządził swoją „błękitną pracownię”, a w tzw. Domu Długosza przy ul. Kanoniczej spędził kilka lat swojego dzieciństwa.
Miejsc, gdzie poeci bywali, czy bywają, jest znacznie więcej. Nie sposób tu wymienić kawiarni, w których spędzali czas czy salonów artystycznych, w których znajdowali inspiracje. Dla wielu Kraków stał się miejscem wiecznego spoczynku i teraz spoglądają na nas z tablic oraz pomników, pilnując, by o ich dziełach nie zapomniano.
