Zwiedzający Kraków muszą trafić na Kazimierz czyli do żydowskiej dzielnicy Królewskiego Grodu! Jego kulturalnym sercem jest ulica Szeroka, która urzekła samego Stevena Spielberga – powstawały tu zdjęcie do jego oscarowego filmu „Lista Schindlera”. Jednym z punktów obowiązkowych w programie zwiedzania jest wizyta w synagodze Remuh (ul. Szeroka 40). Zapewniam, że spełnienie tego „obowiązku” będzie prawdziwą przyjemnością, choć będzie ona Państwa kosztowała drobną opłatę za bilet na synagoga Remuh zwiedzanie.
Skąd nazwa Remuh?
„Remuh” to akronim, czyli skrót powstały z cząstek kilku słów (nazwa pochodzi z języka greckiego „akros” i oznacza „skrajny”), w tym przypadku chodzi o tytuł i pełne imię żyjącego w XVI wieku Rabina Mosze Isserlesa (Mojżesza ben Issraela Isserlesa). Wystarczy wspomnieć, że do dziś do jego grobu (znajdującego się na cmentarzu okalającym synagogę) pielgrzymują tłumy turystów z Izraela, polecając jego błogosławionej pamięci prośby wypisane na kwitełechu (skrawku papieru zostawianym przez Żydów na grobach).
Podczas drugiej wojny światowej niemieccy naziści zburzyli cały cmentarz, ostało się jedynie kilka nagrobków, w tym grób Remuh, gdyż jak głosi klątwa: „każdego kto chciałby go zniszczyć, czeka rychła śmierć!”. Ponoć podjęto próbę likwidacji nagrobka, ale piorun uderzył w Niemca, który chciał tego dokonać…
Wg. przekazów historycznych, to ojciec rabbiego Mosze ufundował dla syna ten dom modlitwy.
Synagoga Remuh – „Nowa”, ale licząca kilka wieków
Co wyróżnia tą synagogę wśród innych? Przede wszystkim jest jedną z dwóch wciąż czynnych bożnic, ale jedyną, w której nabożeństwa odbywają się regularnie! Często można spotkać tu Żydów w ortodoksyjnych strojach i z pejsami przy skroni. Ponieważ synagoga Remuh powstała jako druga na Kazimierzu, jej pierwotna nazwa brzmiała „Nowa”. Kształt architektoniczny ta niewielka, ale efektowna budowla zawdzięcza Stanisławowi Barankowi, który rozpoczął jej budowę w 1558 roku. W XIX wieku przebudową kierował August Pluszyński. Właśnie jemu bożnica zawdzięcza m.in. babiniec, czyli odrębne pomieszczenie dla kobiet (w tradycyjnym judaizmie kobiety nie mogą modlić się w jednej sali z mężczyznami). Ostatnie prace z 1933 roku nadzorował Herman Gutman.
Synagoga Remuh zwiedzanie. Warto zobaczyć…
Synagoga Remuh zwiedzanie. Warto zobaczyć…Synagoga była niedawno remontowana, więc teraz możemy podziwiać odnowione wnętrze. Obowiązkowo trzeba zwrócić uwagę na Aron Ha-Kodesz (rodzaj szafy na zwoje Tory umieszczanej we wschodniej, a więc zwróconej w kierunku Jerozolimy ścianie budynku), bimę (podwyższenie, na którym rabin czyta i objaśnia fragmenty Tory oraz tablice jorcajtowe (jorcajt to rocznica śmierci), w których umieszcza się żarówki zapalane podczas modlitwy w rocznicę śmierci zmarłego. Przewodnik na pewno wyjaśni Państwu również, co to jest Ner Tamid, dlaczego pulpit dla kantora jest niższy niż poziom posadzki synagogi oraz wytłumaczy znaczenie fresków przedstawiających Ścianę Płaczu, grób Racheli i Arkę.
