Jeśli zamierzacie Państwo odwiedzić obóz Oświęcim zwiedzanie, a właściwie przygotowania do wizyty warto zacząć od poznania historycznych realiów funkcjonowania tej przerażającej fabryki śmierci. Zachęcamy również do lektury naszego tekstu poświęconego ekspozycji Muzeum-Auschwitz.
Miasto Oświęcim po ataku hitlerowskich Niemiec na Polskę zostało wcielone do III Rzeszy. Sam obóz powstał stosunkowo szybko, bo już w połowie 1940 roku. Warto podkreślić, że sieć obozów koncentracyjnych powstawała na terenie Niemiec właściwie od momentu przejęcia władzy przez nazistów w latach 30-tych. Wraz z inkorporowaniem kolejnych krajów europejskich tworzone były nowe kompleksy obozowe z myślą o aresztowanych z podbitych terytoriów (liczba więźniów była tak ogromna, że areszty i więzienia nie mogły ich żadną miarą pomieścić). Na samym początku swojego istnienia, zanim obóz w Oświęcimiu stał się jednym z głównych centrów realizacji zbrodniczego planu „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”, pełnił funkcję właśnie takiego obozu dla więźniów, a wśród osadzonych byli przede wszystkim Polacy (wówczas zdecydowana większość), Żydzi i Niemcy, a od 1941 roku jeńcy z Armii Czerwonej i w mniejszym stopniu przedstawiciele innych narodowości.
Rok 1941 przyniósł rozbudowę kompleksu obozowego o jego największą część – Auschwitz II-Birkenau na terenie oddalonej o kilka kilometrów wsi Brzezinka. Od 1942 roku Birkenau stało się miejscem masowej zagłady deportowanych do obozu Żydów (łącznie trafiło ich do Auschwitz ponad milion, niewielka część ok. 200 tysięcy została uznana za zdolnych do pracy i zasiliła szeregi osadzonych, zmieniając zupełnie strukturę narodową więźniów. Setki tysięcy poniosły natychmiastową śmierć w komorach gazowych. Ogólna liczba ofiar Auschwitz jest trudna do oszacowania. Pamiętajmy, że w szczytowym okresie działania machiny zagłady wielu skierowanych do komór gazowych nawet nie rejestrowano. Bardzo wysoka była również śmiertelność wśród osadzonych w obozie koncentracyjnym.
Obóz Oświęcim
Obóz OświęcimWarto w tym miejscu raz jeszcze podkreślić różnicę między obozem koncentracyjnym i zagłady. Od 1942 roku Auschwitz-Birkenau spełniało te funkcje równolegle. Osadzenie w obozie koncentracyjnym oznaczało powolną agonię na skutek pracy ponad siły, głodu, nieludzkiego traktowania i ogólnie mówiąc, ekstremalnie trudnych warunków życia. Obóz zagłady był natomiast miejscem natychmiastowej eksterminacji ludności żydowskiej i romskiej.
Musimy dodać, że istniało również Auschwitz III. Jest to zbiorcza nazwa dla dziesiątków podobozów powstałych przy rozlokowanych w okolicy niemieckich zakładach produkcyjnych np. zakładach Buna-Werke produkujących benzynę i gumę syntetyczną. Jak wiemy, przemysł niemiecki na terenie Rzeszy i obszarach okupowanych na ogromną skalę wykorzystywał pracę niewolniczą więźniów. Obszar całego kompleksu przeraża skalą (40 km2). Okoliczni mieszkańcy zostali wysiedleni, a ich domy albo zostały zrównane z ziemią, albo posłużyły załodze obozu. Zabudowania obozowe otoczono drutem kolczastym, izolując piekło na ziemi od reszty świata.Wizyta obóz Oświęcim zwiedzanie obejmuje jedynie obszar Auschwitz I i II, na którym utworzono po wojnie Muzeum i Miejsce Pamięci.
Odwiedzając Obóz Oświęcim zwiedzanie zaczniecie Państwo od przejścia przez bramę z napisem Arbeit macht frei. Jej przekroczenie to początek pełnej niewyobrażalnie okrutnych obrazów, ale niezwykle ważnej podróży w przeszłość. Czego dokładnie można spodziewać się na ekspozycji muzealnej? Poświęciliśmy tej kwestii odrębny wpis.
