II wojna światowa oszczędziła miasto. Udało się uniknąć zniszczeń budynków, niestety bezpowrotnie utraciło ono swój wielonarodowy charakter.
Kraków powojenny
Po wojnie stopniowo zaczęła odradzać się kultura. Wróciły i pojawiły się nowe teatry, pojawiły się nowe wydawnictwa (Przekrój, Tygodnik Powszechny), wznowił działalność Uniwersytet Jagielloński. Ogromnym sukcesem pierwszych lat powojennych było odzyskanie dzięki Karolowi Estreicherowi ołtarza Wita Stwosza. Szybko jednak okazało się, że entuzjazm nie podoba się nowej władzy. Ta miała swoje spojrzenie na kulturę, kładła coraz większy nacisk na socrealizm. W 1946 r. zamiast obiecanych wyborów rządzący zorganizowali referendum. Pytania celowo sformułowano tak, by nie poruszać najważniejszych kwestii polityczno-społecznych. W Krakowie wyniki (te prawdziwe, nieupublicznione) były dla nowej władzy szczególnie bolesne. Aby w pewien sposób ukarać mieszkańców oraz by zmienić charakter miasta z inteligencko-kulturalnego postanowiono na terenie sąsiadujących wsi (Bieńczyce, Krzesławice, Pleszów, Mogiła, Mistrzejowice) założyć nowe miasto oraz ogromny kombinat metalurgiczny. Nowa Huta miała być miastem bez Boga, widomym symbolem nowej rzeczywistości i potęgi nowej władzy. Rozpoczęto budowę w 1949 r., zaś już dwa lata później zadecydowano o jej włączeniu do Krakowa. Już jako dzielnica podwawelskiego grodu ulegała zmianom zarówno terytorialnym jak i administracyjnym. Kultura, która mocno zahamowała w końcu lat 40-tych rozkwitła na nowo po odwilży październikowej.
Powstały, między innymi, legendarna Piwnica pod Baranami, swój teatr Cricot 2 założył Tadeusz Kantor, w latach sześćdziesiątych rodzą się festiwale, które weszły na stałe do kalendarza imprez pod Wawelem – dzisiejsze Triennale Grafiki, Festiwal Piosenki Studenckiej, Festiwal Filmów Krótkometrażowych. Powstają kolejne budynki, z których wiele stoi do dziś – kino Kijów i hotel Cracovia, Jubilat, Biprostal, hotel Forum, most Grunwaldzki. Odbudowano pomniki zniszczone za okupacji – Grunwaldzki, Mickiewicza i Kościuszki. Z drugiej strony dochodzi do poważnych tarć na linii władza – społeczeństwo. W Hucie postawiono drewniany krzyż w miejscu, gdzie miał stanąć kościół. Po kilku latach władza jednak cofnęła zgodę i próbowała usunąć krucyfiks. W starciach, jakie miały potem miejsce ucierpiało kilkadziesiąt osób, z obu stron. Staraniem Karola Wojtyły udało się w 1967 r. poświęcić kościół znany dzisiaj jako Arka Pana. W 1977 r. doszło do tajemniczego zgonu studenta Stanisława Pyjasa. Sprawa wciąż nie została wyjaśniona. W 1978 r. miały miejsce dwa wydarzenia niezwykle istotne nie tylko dla miasta, ale i dla kraju – krakowskie „Stare Miasto” oraz Kazimierz zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz na papieża został wybrany dotychczasowy biskup Krakowa, czyli Karol Wojtyła. Lata osiemdziesiąte upłynęły pod znakiem strajków i stanu wojennego, podobnie jak w całym kraju. Upadek Muru i początek lat dziewięćdziesiątych postawiły przed Krakowem zupełnie nowe zadania.
Kraków po wojnie – stopniowa odbudowa kulturalnej stolicy Polski
Kraków przez wojnę przeszedł bez większych zniszczeń. Nie trzeba było odbudowywać go z gruzów. Mocno jednak ucierpiało społeczeństwo i kultura w mieście. Po wojnie wcale nie było lżej.
Trasa
Hotel Forum, most Grunwaldzki, Jubilat, Collegium Novum, Pałac pod Baranami, ul. Szewska, Kino Kijów, hotel Cracovia, Plac Centralny im. Ronalda Reagana
