Międzywojnie

Pierwsze lata stanowią odbicie losów Polski. Bardzo trudna sytuacja gospodarcza, walka o granice, usuwanie śladów obcego panowania. Samo miasto znajdowało się daleko od frontu, jednak mieszkańcy czynnie uczestniczyli w kształtowaniu granic. Podwawelski gród musiał znaleźć dla siebie miejsce w nowej rzeczywistości. Przegrał konkurencję ze Śląskiem w handlu węglem i stalą. Powstawały nowe zakłady przemysłowe. Obok istniejących, między innymi, fabryki Zieleniewskiego, browaru Jana Goetza-Okocimskiego czy Zakładów Przemysłu Tytoniowego (zwanego Cygarfabryką) powstały fabryka kosmetyków Miraculum, zakłady gumowe Semperit, fabryka kabli Kabel, fabryka tutek papierosowych i bibułek Herbewo. Wciąż pracowały zakłady naukowe w postaci Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Polskiej Akademii Umiejętności. W 1919 r. uchwałą rady ministrów powołano do życia Akademię Górniczą, kilka lat później powstało Wyższe Studium Handlowe z czasem przekształcone w Uniwersytet Ekonomiczny. Stopniowo rozbudowywano też bazę mieszkań dla studentów, czyli dzisiejsze Miasteczko Studenckie. Miasto zaczyna ściągać coraz więcej odwiedzających. Przyjeżdżają na harce Lajkonika, Wianki czy intronizację Króla Kurkowego. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom pojawiają się pierwsi zawodowi przewodnicy turystyczni. Kształci ich Jerzy Dobrzycki. Wykupiona jeszcze przed wojną kolej cyrkumwalacyjna została przekształcona w Aleje Trzech Wieszczów wzdłuż których powstaje monumentalna zabudowa – gmach Muzeum Narodowego, Biblioteki Jagiellońskiej, Akademii Górniczej. Przy ul. Wielopole powstaje imponujący, stojący do dziś, gmach banku. Kraków jest także świadkiem kolejnych pogrzebów zasłużonych. Na Skałce złożono ciała Jacka Malczewskiego i Karola Szymanowskiego, zaś na Wawelu Juliusza Słowackiego oraz Józefa Piłsudskiego. Adolf Szyszko Bohusz kontynuuje prace nad renowacją zamku oraz katedry. W dziele odbudowy pomagali mu Polacy z całego kraju i nie tylko, czego najlepszym świadectwem są znajdujące się w murze od strony ul. Kanoniczej cegiełki. W 1923 i 1936 r. ze względu na bardzo trudną sytuację ekonomiczną doszło do zamieszek  i starć z policją, nie obyło się bez rozlewu krwi. Dalszy rozwój miasta przerwała gwałtownie II wojna światowa.

Wojna i okupacja

Kraków został zajęty przez III Rzeszę już 6 września. W mieście nie było walk, władze podjęły decyzję o otwarciu bram. Armia polska dostała rozkaz wycofania się w stronę stolicy, ale sam podwawelski gród oraz jego mieszkańcy byli przygotowani do obrony. Dekretem z dnia 6 października powołano do życia Generalne Gubernatorstwo ze stolicą w Krakowie. Był to twór stworzony z ziem polskich zajętych przez Niemcy, ale niewcielonych do Rzeszy. Bardzo szybko miasto doświadczyło nowej, bolesnej rzeczywistości. Już 10 września przeprowadzono pierwszą masową egzekucję, wprowadzono szykany względem Żydów, pozamykano szkoły, zaczął się rabunek dzieł sztuki, niszczono pomniki. Miasto uznano za niemieckie i należało je zgermanizować. Podjęto akcje przebudowy budynków, zmieniano nazwy ulic i placów, stworzono plany budowy nowej dzielnicy administracyjnej na miejscu Dębnik. Polacy mieli być tanią siłą roboczą, niewykwalifikowaną. Edukacja została zabroniona, profesorowie i nauczyciele byli aresztowani. W 1941 r. w Podgórzu powstało getto. Stłoczono w nim około siedemnaście tysięcy Żydów. W roku kolejnym kilka kilometrów od dzielnicy żydowskiej powstał obóz pracy Plaszow, z czasem przekształcony w obóz koncentracyjny. Już od pierwszych dni okupacji pod Wawelem działał ruch oporu. Organizacje podziemne kontynuowały walkę, chociaż nie miały tak spektakularnych sukcesów jak Warszawa. Nie udały się zamachy na dowódców SS i policji Wilhelma Koppego i Wilhelma Krugera. W 1943 r. zlikwidowano getto, ludzi albo wymordowano albo wywieziono do obozu Plaszow. W pierwszych dniach sierpnia ’44 r. Niemcy aresztowali kilkanaście tysięcy żołnierzy Armii Krajowej, przez co powstrzymali wybuch powstania pod Wawelem. W styczniu ’45 r. Kraków został „wyzwolony” przez wojska sowieckie. Niemcy nie walczyli o miasto, wysadzili tylko mosty osłaniając swój odwrót. Kraków przez okres wojny nie został prawie w ogóle zniszczony, ogromnej zmianie uległa struktura ludności. Niemal wszyscy Żydzi zostali wymordowani (przed wojną było ich w Krakowie niemal 70 tys., czyli ok. 25 % mieszkańców), wywieziono tysiące młodych ludzi na roboty, wielu już nie wróciło. Miasto pod rządami komunistów przystąpiło do mozolnej odbudowy.

Trasa zwiedzania – najciekawsze obiekty

Zamek na Wawelu, pomnik Kościuszki na Wawelu, pałac Stadnickich przy ul. Grodzkiej, Rynek Główny, muzeum Czartoryskich, pomnik Grunwaldzki, dworzec główny, Dąbie, ul. Lipowa 4, Plac Bohaterów Getta, ul. Wodna, obóz Plaszow

L’article Dwudziestolecie międzywojenne i II wojna światowa est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

Zygmunt III

Swoje rządy rozpoczął od wojny. Podczas elekcji wybrano dwóch kandydatów – jego oraz Maksymiliana Habsburga. Wyścig po koronę, nie bez militarnego aspektu, zwyciężył Szwed, po kądzieli wnuk Zygmunta Starego. Walki zdominowały jego panowanie. Zaczęły się długotrwałe bunty kozackie na Ukrainie. Starania o rozszerzenie prerogatyw królewskich i władzy monarszej doprowadziły do rokoszu, na czele którego stanął Mikołaj Zebrzydowski. Opozycjoniści przegrali militarnie, jednak władca swoich postulatów ostatecznie nie zrealizował. W 1596 r. doszło do zawarcia tzw. unii brzeskiej. Z połączenia katolików i prawosławnych powstał kościół unicki podporządkowany papieżowi. Jednak największym problemem były Szwecja oraz Moskwa. Sztokholm i Kraków połączyła unia personalna. Jednak luterańska szwedzka opozycja nie zgadzała się na katolickiego monarchę.
W wyniku buntu utracił on tron szwedzki. Rebelia przerodziła się w wojnę trwającą z przerwami do 1622 r. W jej wyniku Polska utraciła niemal całe Inflanty. Równolegle toczyły się ciężkie walki z Moskwą. Zapoczątkowały je tzw. Dymitriady. Najpierw szlachta, później król próbowali osadzić na tronie Rusi Dymitra, rzekomego syna Iwana Groźnego. W trakcie wojny wojskom polskim udało się zdobyć i przez wiele miesięcy zajmować Moskwę. Niewiele brakowało, by na tronie Rurykowiczów zasiadł syn Zygmunta, Władysław.

Władysław IV

Wybrany został na władcę po śmierci swojego ojca w 1632 r. Jeszcze zanim zasiadł na tronie przez kilka lat był faktycznym carem moskiewskim, dowodził armią polską pod Chocimiem w 1621 r. Samodzielne rządy rozpoczął od kolejnej wojny z Moskwą. W jej trakcie obronił Smoleńsk. W 1634 r. podpisano pokój, na mocy którego Władysław rezygnuje z tytuły cara, zaś Moskwa oddaje Rzeczypospolitej m. in. Smoleńsk. W drodze negocjacji udało się oddalić widmo kolejnej wojny ze Szwecją. Podpisany
w Sztumskiej Wsi rozejm oddawał Szwecji Inflanty, Polska zatrzymywała Prusy. Nie poruszono kwestii przynależności szwedzkiej korony. Rozejm przetrwał przez kolejne dwie dekady. Władca planował wojnę, jednak udało się jej szczęśliwie uniknąć. Władysław chciał także rozprawić się z Turcją, jednak sejm zablokował starania. W tym starciu monarcha dużą rolę przypisywał kozakom. Wobec fiaska zamierzeń Wazy i ograniczenia rejestru Ukraina chwyciła za broń, a na czele zrywu stanął Bohdan Chmielnicki. Król nie zdążył uśmierzyć zrywu. Zmarł kilka miesięcy po jego wybuchu.

Jan II Kazimierz

Szlachta powołała na tron kolejnego z Wazów, przyrodniego brata Władysława, Jana Kazimierza. Swoje rządy rozpoczął w niezwykle trudnej sytuacji. Na wschodzie trwały walki na Ukrainie przerodzone
w wojnę z Moskwą. Wykorzystując trudności Rzeczypospolitej od północy zaatakowała Szwecja.
W krótkim czasie niemal cały kraj znalazł się pod obcym panowaniem. W trakcie tego konfliktu Polska ostatecznie utraciła lenno pruskie, Inflanty oraz koronę szwedzką. A kiedy ustały walki z wrogami zewnętrznymi, władca usiłował przeforsować projekt elekcji vivente rege, czyli za życia poprzednika. Spór ten doprowadził do kolejnego rokoszu, na czele którego stanął Jerzy Lubomirski. Wojna domowa zakończyła się klęską monarchy i jego planów. Nie mogąc udźwignąć ciężaru korony, jako jedyny polski władca, abdykował w 1668 r.

Kraków pod rządami Wazów

Jednym z najważniejszych wydarzeń za rządów Zygmunta III Wazy były przenosiny dworu monarszego do Warszawy. Spłonęła znaczna część zamku wawelskiego, zaś w Warszawie król był bliżej spraw szwedzkich. Przeprowadzka zajęła władcy wiele lat. Jednak Warszawa była jedynie rezydencją królewską, zaś faktyczną stolicą pozostał Kraków – miejsce koronacji i pogrzebów królewskich, siedziba archiwum koronnego etc. Po pożarze odbudowano zamek wawelski w stylu barokowym, jednym z jej elementów była budowa niewielkiej kaplicy królewskiej, wzniósł także kościół śś. Piotra i Pawła. Nadworny malarzem Władysława IV był Tomasz Dollabella, którego obrazy do dziś można oglądać w różnych kościołach i galeriach. Monarcha też powrócił z Warszawy do odbudowanego Wawelu. Za jego rządów rozpoczęła się budowa rodowej kaplicy grobowej w katedrze, zwanej obecnie kaplicą Wazów. Ufortyfikował także wzgórze wawelskie. Jan Kazimierz nie zapisał się jako mecenas sztuki. Jego rządy upłynęły pod znakiem wojny. Natomiast wszyscy trzej nie szczędzili środków na przebudowę i późniejsze utrzymanie pałacyku w Łobzowie.

Proponowana trasa

Komnaty reprezentacyjne zamku na Wawelu, katedra wawelska, kościół śś. Piotra i Pawła, kościół dominikanów, pałac w Łobzowie

L’article Dynastia Wazów est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

Na początek chcielibyśmy podkreślić – w Krakowie prawie nie ma miejsc, których nie dałoby się zwiedzić za darmo! Kluczem do sukcesu jest jak zwykle dobry plan;)

Kraków zwiedzanie za darmo czyli gdzie można wejść bez biletów?

W Krakowie jest mnóstwo przepięknych, wartych obejrzenia obiektów, do których wstęp jest całkowicie bezpłatny. Nic nie kosztują rzecz jasna spacery wspaniałymi, klimatycznymi ulicami różnych dzielnic Krakowa i podziwianie niezwykłej architektury budynków pochodzących z różnych epok. Kraków słynie z architektury i sztuki sakralnej. Jej wielbiciele mają okazję całymi dniami zwiedzać, oczywiście bezpłatnie, romańskie, gotyckie i barokowe kościoły Krakowa. Jedynie w przypadku Bazyliki Mariackiej należy zakupić bilet, jeśli macie Państwo ochotę wejść do prezbiterium i przyjrzeć się bliżej Ołtarzowi Wita Stwosza (warto!), ale, by podziwiać samo wnętrze można wejść głównym portalem za darmo.

Bezpłatne jest również wejście na Wzgórze Wawelskie i wstęp do wnętrza Katedry. Biletowane jest zwiedzanie krypt i Dzwonu Zygmunta, a przecież w samej świątyni jest tyle wspaniałych obiektów do zobaczenia! Za darmo można również wejść na słynny dziedziniec arkadowy Zamku Wawelskiego. Krótko mówiąc, nawet jeśli nie zamierzacie wydawać ani złotówki, na Wawel warto zajrzeć.

Jeśli jesteście Państwo spragnieni widoków Krakowa z dużej wysokości, zachęcamy do odwiedzenia krakowskich kopców. Wprawdzie wstęp na Kopiec Kościuszki jest płatny, ale Kopce Kraka i Piłsudskiego możecie zdobyć całkowicie for free! Także wieża widokowa Sanktuarium w Łagiewnikach jest dostępna za symboliczną, dowolną ofiarę.

Podziwianie atrakcji Nowej Huty, spacery w Lesie Wolskim lub bulwarami Wiślanymi, zwiedzanie miejsc pamięci w dawnym Getcie i niezwykłych zabytków Podgórza – w Krakowie można robić milion rzeczy, nie wydając ani złotówki!

Kraków zwiedzanie za darmo muzeów

Jeśli myślicie Państwo, że na zwiedzanie najciekawszych ekspozycji muzealnych w Krakowie trzeba wydać majątek, mylicie się! Każde z muzeów oferuje wstęp wolny na wystawy stałe w ciągu jednego dnia w tygodniu. Ważne, żebyście wybrali wcześniej ekspozycje, które Was interesują i dokonali z wyprzedzeniem rezerwacji wejściówek. Jest to absolutnie konieczne w przypadku najbardziej obleganych muzeów – Wawelu, Podziemi Rynku i Fabryki Schindlera!
Poniżej zamieszczamy listę muzeów oferujących wstęp wolny na ekspozycje stałe w poszczególne dni tygodnia. Korzystajcie Państwo!

Niedziela – oddziały Muzeum Narodowego w Krakowie: Gmach Główny, Sukiennice, Pałac Biskupa Erazma Ciołka, „Europeum”, Zbiory Emeryka Hutten-Czapskiego, Dom Matejki, Dom Mehoffera; Muzeum Archeologiczne – główny gmach na Poselskiej; Muzeum Armii Krajowej, Zamek Królewski na Wawelu w okresie od 2 XI – 31 III (oferta tylko dla turystów indywidualnych).

Poniedziałek – Oddziały Muzeum Historycznego Miasta Krakowa: Stara Synagoga, Apteka pod Orłem, Fabryka Schindlera, Muzeum Archeologiczne – podziemia kościoła św. Wojciecha na Rynku, Zamek Królewski na Wawelu w okresie od 1 IV do 31 X (oferta tylko dla turystów indywidualnych.

Wtorek – Oddziały Muzeum Historycznego Miasta Krakowa: Krzysztofory, Podziemia Rynku w Krakowie (z wyjątkiem pierwszych wtorków miesiąca, kiedy muzeum jest nieczynne) , Celestat, Oddział na Pomorskiej i wystawa „Krakowianie wobec terroru 1939-1945-1956”, Muzeum Lotnictwa Polskiego, Muzeum Inżynierii Miejskiej (z wyjątkiem interaktywnej wystawy „Wokół koła”); dzieci poniżej 7 roku życia i osoby powyżej 70 roku życia zawsze wchodzą do muzeum bezpłatnie); Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.

Środa – Oddziały Muzeum Historycznego Miasta Krakowa: Kamienica Hipolitów, Dzieje Nowej Huty.
Przypominamy również, że Zamek Królewski na Wawelu już po raz kolejny bierze udział w akcji udostępniania za darmo zwiedzającym przez cały listopad (!) 4 rezydencji królewskich (także trzech warszawskich – Zamku Królewskiego, Łazienek i Wilanowa). W tym miesiącu macie więc Państwo wyjątkową okazję zwiedzania Zamku Królewskiego na Wawelu zupełnie za darmo, codziennie!

Kraków zwiedzanie za darmo – nie martwcie się Państwo, to absolutnie możliwe do zorganizowania!

L’article Kraków zwiedzanie za darmo – da się? Da się! est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

Kraków autonomiczny – Początki autonomii

Rok 1860 przyniósł pierwsze zmiany. Jasnym było, iż wielonarodowa monarchia nie przetrwa długo
w takim kształcie, w jakim trwała od początku stulecia. Kilkanaście nacji i kilka religii w jednym państwie powodowały ogromne tarcia, z którymi Wiedeń nie mógł sobie poradzić. Pierwszym impulsem był tzw. dyplom październikowy. Powołał on do życia sejmy krajowe, czyli zalążek autonomicznej władzy dla każdej części państwa. W Wiedniu zreformowana została Rada Państwa, czyli organ doradczy cesarza. Od tego roku każdy sejm krajowy wysyłał do niej swoich przedstawicieli. W roku kolejnym dyplom został jednak mocno zmieniony. Przeniesiono większość kompetencji sejmów na Radę Państwa. Stan ten trwał przez kolejnych sześć lat. W tym samym czasie Prusy rozpoczęły drogę do zjednoczenia Rzeszy. Kanclerz, Otto von Bismarck, w nowym państwie nie widział miejsca dla Austrii. Wojna, która wybuchła w 1866 r. zakończyła się klęską tej drugiej. Cesarz, Franciszek Józef, musiał wprowadzić niezbędne zmiany. Zaczęła się era autonomiczna.

Autonomia w Krakowie

Kraków dostał statut autonomiczny rok przed resztą prowincji. W 1866 r. powołano do życia nowy samorząd pochodzący z wyborów. Wyłoniono radę miejską liczącą 60 osób, rada spośród siebie wybrała prezydenta. Pierwszym z nich został znany lekarz, profesor Uniwersytetu i rektor tej uczelni – Józef Dietl. W czasie swojej prezydentury stworzył listę rzeczy, które Kraków musi zmienić. Wszystkie te projekty wprowadzali w życie następcy Dietla do samego końca I wojny światowej. Część z nich zrobiła już wolna Polska. Zwrócił uwagę m. in. na katastrofalny stan dróg i kanalizacji, brak wodociągów, brak teatru, rozpaczliwy stan Sukiennic. Pierwsze problemy rozwiązał Mikołaj Zyblikiewicz. Udało mu się przeprowadzić odbudowę Sukiennic oraz usunąć przyklejone do nich drewniane, szpetne budy. W budynku znalazło pomieszczenie pierwsze Muzeum Narodowe. Powołano je do życia podczas uroczystości pięćdziesięciolecia pracy artystycznej Józefa Kraszewskiego. Zasypał także śmierdzące i szpecące koryto Starej Wisły. Kanał ten od piętnastego wieku oddzielał Kazimierz od Krakowa. W XIX stuleciu woda tamtędy już nie płynęła, odprowadzano do niego nieczystości
z całego miasta. Smród i wyziewy powodowały ogromne problemy zdrowotne mieszkańców. Udało się go zasypać dopiero w latach siedemdziesiątych. Na jego miejscu powstały aleje Józefa Dietla i Ignacego Daszyńskiego. Za rządów Ferdynanda Weigla pod Wawelem pojawiły się pierwsze telefony i tramwaj. Dopiero w 1893 r. udało się rozwiązać oddać do użytku nowy teatr, któremu po latach nadano imię Juliusza Słowackiego. Prezydentem był wówczas Feliks Szlachtowski. Jego następca, Józef Friedlein, zbudował wodociągi i rozpoczął wznoszenie elektrowni miejskiej. Dzieło dokończył kolejny, i zarazem ostatni z prezydentów doby autonomii, Juliusz Leo. Jego dziełem życia było utworzenie tzw. Wielkiego Krakowa. Na przestrzeni lat 1910 – 1915 przyłączył do Krakowa czternaście sąsiednich gmin oraz połączył dwa nadwiślańskie miasta – Kraków i Podgórze. Przez cały ten czas w Krakowie prowadzono prace nad remontem dróg, budową kanalizacji, oświetleniem miasta. Austria nadal fortyfikowała Kraków i okolice, czego pozostałością jest pierścieniowy układ miasta oraz usiane pod Wawelem
i w okolicach liczne budowle forteczne i wojskowe. Powstawały banki, zakłady przemysłowe, prywatne inwestycje. Wiele z nich funkcjonuje do dziś. Wzniesiono m. in. pomniki Adama Mickiewicza i Bitwy pod Grunwaldem. Wciąż jednak bardzo wiele zostało do zrobienia. Prace te kontynuowała już wolna Polska.

Sugerowana trasa:

Wawel, pałac Wielopolskich, pałac Larisha, pomnik Adama Mickiewicza, Sukiennice, pomnik Grunwaldzki, Akademia Sztuk Pięknych, biblioteka przy ul. Rajskiej, Politechnika

L’article Kraków autonomiczny est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

W naszej ofercie umieściliśmy oprowadzanie po angielsku na ponad 20 trasach. Dodajmy, że nasi przewodnicy mówią językiem Shakespeare’a perfekcyjnie. Niech świadczy o tym liczba zadowolonych turystów z zagranicy, którym mieliśmy przyjemność prezentować Kraków. Zajrzyjcie koniecznie do zakładki Portfolio, a z pewnością rzucą Wam się w oczy zdjęcia naszej fantastycznej przewodniczki Dominiki oprowadzającej po Fabryce Schindlera zadowolonych piłkarzy z reprezentacji Anglii w piłce nożnej (zwiedzanie miało miejsce podczas Euro 2012). Czy może być lepsza rekomendacja?

Przewodnik po Krakowie po angielsku

Z myślą o turystach zagranicznych, którzy chcą dowiedzieć się o Krakowie jak najwięcej, przygotowaliśmy trasę Kraków w jeden dzień. Podczas zwiedzania nasz przewodnik po Krakowie po angielsku opowiada dzieje miasta, prezentując jego najważniejsze i najpiękniejsze zabytki zlokalizowane na Starym Mieście, Wawelu i Kazimierzu. Mamy jednak w naszej ofercie także mnóstwo bardzo ciekawych tras tematycznych, pokazujących różne oblicza Krakowa i okolic. Pielgrzymów z całego świata interesuje zwiedzanie Krakowa śladami Jana Pawła II, wycieczka po Krakowskich sanktuariach czy Wyjazd do Wadowic i Kalwarii Zebrzydowskiej. Do naszego miasta przyjeżdża również wielu gości zainteresowanych tym, aby przewodnik po Krakowie po angielsku przedstawił im trudną historię II wojny światowej, tragiczny los krakowskich Żydów w tym straszliwym czasie, życie codzienne w Krakowie w czasie okupacji. Dla nich przygotowaliśmy zwiedzanie Fabryki Schindlera, miejsc pamięci w dawnym Getcie i wyjazd z przewodnikiem do Muzeum Auschwitz-Birkenau. Proponujemy również zwiedzanie tak niezwykłych miejsc jak Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, Kopalnia Soli w Wieliczce czy Ojcowski Park Narodowy. Szukamy nowych szlaków, oryginalnych pomysłów i tematów do dyskusji, dlatego przygotowaliśmy także trasy tak niezwykłe, jak wyprawa po Krakowie śladami najlepszych dzieł Street-Artowych. Przewodnik po Krakowie po angielsku dla dzieci? Zapraszamy na zwiedzanie szlakiem tradycji i legend!

Uwielbiamy opowiadać o dziejach i kulturze naszego miasta turystom z zagranicy! Przewodnik po Krakowie po angielsku to szansa dla zagranicznych gości, żeby poznać Kraków bliżej, dogłębniej, lepiej!

L’article Przewodnik po Krakowie po angielsku potrzebny od zaraz? est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

Politechnika Krakowska

Jedną z nich była Politechnika Krakowska, która została utworzona w 1945 r. jako Wydziały Politechniczne, przekształcone następnie w całkowicie niezależną uczelnię w 1954 roku. Od 1976 r. zyskała także swojego patrona, którym jest Tadeusz Kościuszko. Kształci studentów na wielu kierunkach związanych z naukami ścisłymi, inżynieryjnymi i architekturą. Najbardziej znanym obiektem uczelni jest budynek przy ul. Warszawskiej 24, będący dawnymi koszarami wojskowymi im. Arcyksięcia Rudolfa. Powstał on w latach 1871-1977 wg. planów Antoni Łuszczkiewicza. W 20-leciu międzywojennym koszary nosiły imię Jana III Sobieskiego. W czasie II w.ś. Niemcy używali ich do celów wojennych. Politechnika zajęła obiekt w 1947 r. i do dzisiaj pełni on funkcje administracyjne i edukacyjne dla kilku wydziałów. W budynku znajdziemy kilka tablic poświęconych m.in. Tadeuszowi Kościuszce oraz Armii „Kraków”, która w 1939 roku miała tutaj swój sztab. Podobno w murach dawnych koszar pojawia się duch żołnierza, który miał tutaj popełnić samobójstwo.

Akademia Muzyczna

Powstała w 1945 roku i miała kontynuować tradycję krakowskich konserwatoriów i towarzystw muzycznych. Od 1946 roku przyjęła nazwę Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna. W 1979 ostatecznie ukształtowała się jako Akademia Muzyczna edukująca artystycznie wiele pokoleń Polaków. Jej rektorem w latach 70 XX w. był światowej sławy kompozytor Krzysztof Penderecki. Główna siedziba uczelni zmieniała się kilkakrotnie. Zajmowała ona obiekty przy ul. Basztowej, następnie od 1948 ul. Warszawskiej i na ponad 50 lat przy ul. Starowiślnej (dawna Bohaterów Stalingradu). W 1993 r. przejęła budynek na ul. Św. Tomasza. Była to dawna Giełda Towarowo-Pieniężna, wybudowana w latach 20 XX wieku (projekt: Ludwik Wojtyczka). Po II wojnie światowej, od 1949 roku, budynek ten niechlubnie był siedzibą Komitetu Wojewódzkiego (inaczej zwanego Krakowskim) PZPR.

Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

W 1950 roku na bazie Wydziału Lekarskiego, Stomatologii, Studium Wychowania Fizycznego i Wydziału Farmacji utworzono Akademię Lekarską, która następnie zmieniła nazwę na Medyczną. Jej korzenie sięgały więc początków nauczania medycyny w Krakowie, czyli XIV wieku. Za swego patrona przyjęła Mikołaja Kopernika. Jako odrębna uczelnia zajęła obiekty należące do Uniwersytetu Jagiellońskiego. Funkcjonowała jako osobna jednostka do 1993 roku, kiedy to została wcielona do Alma Mater jako Collegium Medicum UJ. Zajmuje ona wiele budynków o historycznym znaczeniu. Główna siedziba znajduje się na ul. Św. Anny w dawnym Collegium Nowodworskiego, czyli jednej z najbardziej znanych szkół średnich, istniejącej w Krakowie od przełomu XVI i XVII wieku.

Uniwersytet Rolniczy

Kolejną z uczelni wyższych powstałych po II światowej była Wyższa Szkoła Rolnicza, powołana do życia w 1953 r. na bazie dawnego Wydziału Rolniczego i Leśnego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tradycja nauczania rolnictwa w Krakowie sięga jednak XIX wieku, kiedy to w 1890 roku powołano do życia Studium Rolnicze UJ. W krótkim czasie samodzielna uczelnia rozwinęła się o kolejne wydziały, proponując studentom szeroki wybór kierunków. W 1972 r. została przemianowana na Akademię Rolniczą, następnie w 1978 przyjęła za swojego patrona Hugona Kołłątaja. Jako Uniwersytet istnieje od 2008 roku. Najbardziej znanym budynkiem uczelni jest Collegium Agronomicum inaczej zwane Godlewskiego (Al. Mickiewicza 21), wybudowany z cegły w latach 1908-1911 wg. projektu Józefa Sarego. Pełnił on funkcje edukacyjne, przerywane tylko przez dwie wojny światowe, kiedy zajmowały go koszary i lazaret oraz w latach 1939-1945 urzędy GG.

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II

Jest to jeden z najmłodszych uniwersytetów krakowskich, chociaż korzeniami sięgający czasów średniowiecza. Jest kontynuatorem Wydziału Teologicznego UJ, który funkcjonował w latach 1397-1954 i został zamknięty przez władze PRL-u. W 1981 r. dzięki staraniom papieża Jana Pawła II została powołana Papieska Akademia Teologiczna, która kształciła teologów, filozofów i historyków kościoła. Kolejne zmiany nastąpiły w XXI wieku. Uczelnia zmieniła status na Uniwersytet Papieski JP II oraz znacznie poszerzyła ofertę edukacyjną. Zajmuje ona budynki, leżące w sercu Starego Miasta. Rektorat oraz administracja mieści się przy ul. Kanoniczej. Najcenniejszym historycznie obiektem uczelni jest Dom Długosza (Kanonicza 25) miejsce związane ze słynnym kronikarzem, ale również historią miłosną Jadwigi i Jagiełly (tu można dać linka do wcześniejszego artykułu) czy Stanisławem Wyspiańskim, który mieszkał w nim w XIX stuleciu.

Pozostałe uczelnie, które powstały po II wojnie światowej, takie jak Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN, Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego czy Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha, mają znacznie krótszą tradycję oraz ulokowane są w miejscach, których historia tworzy się na naszych oczach. W swoich murach kształciły wielu wybitnych Polaków, o których przypominają liczne tablice i popiersia zdobiące główne hole czy otaczające budynki skwery i zieleńce.

Proponowana trasa zwiedzania.

Politechnika Krakowska (ul. Warszawska), Uniwersytet Rolniczy (Al. Mickiewicza) Collegium Medicum UJ (ul. św. Anny), UPJP II (ul. Kanonicza), Akademia Muzyczna (ul. Św. Tomasza)

L’article Szkoły wyższe utworzone po II wojnie światowej. est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

Książka, jej autorstwo i bohaterowie.

Autorem książki jest Maryla Szymiczkowa. Jest to jednak postać fikcyjna, ponieważ pod takim pseudonimem skryło się dwóch autorów: Jacek Dehnel i Piotr Tarczyński. Wraz z autorami przenosimy się do Krakowa końca XIX wieku. Główną bohaterką jest profesorowa Kazimiera Szczupaczyńska, żona profesora anatomii Uniwersytetu Jagiellońskiego Ignacego Szczupaczyńskiego. Jest to kobieta, która mimo tego, że nie urodziła się w Krakowie to:

przejęła wszystkie zwyczaje tutejszego mieszczaństwa i trzymała się ich tak ortodoksyjnie, że budziło to niekiedy uśmiech politowania jej męża: zakupy robiła w Sukiennicach, w towary kolonialne zaopatrywała się jedynie w sklepie Antoniego Hawełki, na sumę chodziła do kościoła Mariackiego, a z gazet czytała wyłącznie „Czas”. Można było ją odpytywać z paranteli wszystkich większych domów do kilku pokoleń wstecz, a jeśli chodzi o plotki, to w obrębie całych Plantacji nie miała sobie równych.

Oczywiście są to postacie fikcyjne, jednak autorzy starali się jak najlepiej oddać ducha epoki poprzez umiejscowienie bohaterów wśród krakowskiego mieszczaństwa czy środowiska medycyny uniwersyteckiej i dzięki temu często mamy do czynienia z realnymi osobami, żyjącymi w mieście końca XIX wieku.

XIX-wieczny Kraków – miejsca z dnia powszedniego

Chcąc  spędzić dzień powszedni wraz z naszą bohaterką warto zacząć od kamienicy „Sub Pavone”. Dom rodziny Szczupaczyńskich usytuowany jest przy ul. Św. Jana naprzeciw Pałacu książąt Czartoryskich. Jak mówi sama autorka, porównując się do nowoczesnych budynków, stawianych poza obrębem Plantacji:

Trzypiętrowa kamienica, szeroka na cztery okna […] na co to […]? U nas, Sub Pavone, dom starożytny, raptem trzy okna, dwa piętra, a nikt się jakoś nie uskarża.

Rzeczywiście historia tego domu sięga w odległe czasy średniowiecza. Kamienica należała do rady miejskiej i nazywano ją Domem Panów Radziec Krakowskich. Znajdowały się tu również karczmy, ponieważ posiadłość była wynajmowana piwowarom. Fasadę budynku ozdabia późnorenesansowe godło pawia, dlatego już od XVII wieku nazywano go Domem Pod Pawiem. Wynajem kamienicy dawał pieniądze na utrzymanie niemieckich duchownych służących w Kościele Mariackim i św. Barbary. W XVIII wieku została rozbudowana o drugie piętro a jej elewacja została ozdobiona rustyką.

W takim właśnie domu zamieszkiwała profesorowa Szczupaczyńska. Jej codzienne obowiązki dotyczyły głównie utrzymania go w należytym porządku, znalezienia odpowiednich sług do sprzątania, gotowania i innych czynności porządkowych. Dlatego w jednej z wypraw udajemy się z bohaterką do biura poszukiwania sług na ul. Gołębią. Było to bardzo popularne miejsce, gdzie można było znaleźć najlepszych służących wielu zawodów w tym gosposie. W innej wycieczce przenosimy się na Plac Szczepański. W końcu XIX stulecia był to wielki plac targowy:

otwierał się szeroko, otoczony przysadzistymi kamieniczkami; tu i tam z brudnego bruku wyrastały kryte gontem krzywe budy, oblepione stołami, stolikami, beczkami z kiszoną kapustą i ogórkami, stertami drewna, pękami mioteł, wiklinowymi koszami trzeszczącymi od nadmiaru gruszek, jabłek, ziemniaków, kalafiorów, zwożonych tu przez chłopów z podkrakowskich wsi – i tak aż do przeciwległego końca placu, zamkniętego budą najdłuższą, podzieloną na kolejne stragany, przed którymi uwijały się przekupki, klientki i garstka przeganianych co rusz umorusanych andrusów, wietrzących okazję do podprowadzenia jabłka albo porwania z ziemi upuszczonej monety.

Targowisko przetrwało tutaj do II wojny światowej. Dzisiaj jest to jeden z reprezentacyjnych placów Krakowa z pięknie zaaranżowaną strukturą i fontannami. Zanim jednak nabrał takiego charakteru w jego miejscu stały dwa budynki sakralne o średniowiecznym rodowodzie: kościół Św. Szczepana i kaplica śś. Macieja i Mateusza. Zostały one jednak wyburzone w początkach XIX. W XIX i XX wieku w jego otoczeniu powstały nowe obiekty, takie jak narodowy Teatr Stary, Pałac Sztuki, Kamienica Szołayskich czy pierwszy krakowski drapacz chmur. Obecnie przechadzając się po Placu Szczepańskim możemy podziwiać te piękne przykłady sztuki modernizmu i secesji.

W ostatniej z  wypraw dnia codziennego towarzyszymy profesorowej w jej wycieczce poza obręb Plant.

na Długiej Zofia przestała się rozglądać, bo wiedziała, że nie napotka tu nikogo z towarzystwa, a jedynie piekarzowe, murarzy, przekupki. Minęły właśnie Krzywą, kiedy od strony dalekiego rogu z placem Słowiańskim zawiało odo rem jatek: krwi spływającej do rynsztoka oraz tusz i połci mięsa, grzejących się w zaskakująco gorącym powietrzu tego przedpołudnia.

Poznajemy więc także obrzeża miasta pełne rzemieślniczego i robotniczego życia niższych warstw społecznych. Wycieczki w kierunku północnej strony Kleparza staną się jej stałą trasą, ponieważ profesorowa, która zdecydowanie wolałaby pozostawać w obrębie Plant, przechadzać się wzdłuż linii A-B na Rynku Głównym, ma jeszcze jedną pasję, ale o tym w kolejnej części przygód Szczupaczyńskiej.

(Na podstawie książki „Tajemnica Domu Helclów” Maryli Szymiczkowej)

Proponowana trasa zwiedzania.

Kleparz (ul. Długa), Planty, Kamienica Sub Pavone (ul. Św. Jana), , Plac Szczepański i jego otoczenie, Rynek Główny

L’article Mieszczańska wizja świata czyli XIX-wieczny Kraków est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

Najazdy tatarskie na Kraków w XIII wieku i ich dziedzictwo.

Skąd wzięli się Tatarzy (Mongołowie)?

Od końca XII wieku zaczęło się rozwijać w Azji Środkowej Państwo Mongołów, które zyskało ogromny potencjał militarny i gospodarczy, dzięki zjednoczeniu wszystkich ord przez Temudżyna, który przyjął tytuł Czyngis-Chana w 1206 r. Usytuowane było ono na północ od Chin. Jego centrum znajdowało się na obszarze dzisiejszej Mogolii. W ciągu kolejnych lat wojskom Czyngis-Chana udało się pokonać wszelkich wrogów wewnętrznych jak i stopniowo rozszerzyć granice imperium o kolejne ziemie w Azji Wschodniej i Środkowej. W 1223 r. armia mongolska pokonała wojska książąt ruskich nad rzeką Kałką w rejonie Morza Azowskiego. W 1227 zmarł Czyngis-Chan pozostawiając swoje dziedzictwo w rękach następców. Kontynuowali oni podboje w Azji oraz wyprawy na tereny europejskie, w tym ziemie piastowskie, będące wtedy w okresie rozbicia dzielnicowego. W Europie przyjęła się dla wojowniczych azjatyckich koczowników nazwa Tatarzy.

Najazdy tatarskie na Polskę.

Atak na ziemie polskie w 1241 roku spowodowany był chęcią wsparcia głównych sił dowodzonych przez Batu-Chana i doprowadził do ogromnego spustoszenia wielu obszarów południowej Polski, w tym Krakowa i jego okolic. W tym okresie gród Kraka był częścią Monarchii Piastów Śląskich pod rządami Henryka Pobożnego. Tatarzy wdarli się na ziemie polski i po pokonaniu rycerstwa małopolskiego w bitwie pod Chmielnikiem w marcu 1241 r. stanęli pod Krakowem. Wojskami mongolskimi dowodzili Bajadar i Ordu. Miasto zostało zdobyte bez walki 28 marca. Spłonęły wtedy wszystkie zabudowania znajdujące się poza Okołem i Wawelem. Mieszkańcom miasta udało się schronić w kościele św. Andrzeja na dzisiejszej ul. Grodzkiej, skąd skutecznie opierali się najeźdźcom. Ci, nie mając machin oblężniczych złupili Kraków i jego okolice i udali się na Śląsk. Druga wyprawa tatarska miała miejsce w zimie na przełomie 1259 i 1260 roku. Pomimo zniszczeń po pierwszym najeździe, Małopolska i ziemia sandomierska rządzona przez Bolesława Wstydliwego szybko odbudowała swoją pozycję polityczną i gospodarczą. Jednak skłóceni Piastowie kolejny raz nie byli w stanie oprzeć się tatarskiej inwazji. Wojska mongolskie dowodzone przez Burundaja łupiły i zdobywały kolejne miasta Małopolski w tym broniący się przez kilka miesięcy Sandomierz. Następnie w drugiej połowie lutego 1260 r. dotarły pod Kraków i zajęły miasto. Jedynym niezdobytym miejscem pozostał Wawel, który od kilku lat był umacniany przez księcia Bolesława. Ostatecznie, zdobywając ogromne łupy Tatarzy opuścili ziemie piastowskie w marcu 1260 roku. Trzecia wyprawa została podjęta przez Tatarów w grudniu 1287 roku. Dowodzeni przez Nogaja dotarli pod Kraków w dniu 24 grudnia. Spotkali się tutaj z zaciekłym oporem mieszkańców miasta i rycerstwa, na których czele stał przebywający na Wawelu książę Leszek Czarny. Pierwszy raz natknęli się także na drewniane mury, które zagrodziły napastnikom dostęp do miasta. Skupili się więc na zbieraniu łupów w Małopolsce, ale ostatecznie ulegli połączonym siłom polsko-węgierskim. Następne kontakty z Tatarami miały dopiero nastąpić pod koniec XIV i w XV wieku, kiedy potomkowie Mongołów przyjęli islam i znaleźli się w tureckiej strefie wpływów. Nigdy więcej militarnie nie zagrozili Krakowowi, chociaż pozostali w pamięci mieszkańców miasta jako wojownicy z piekielnego Tartaru.

Spuścizna kontaktów z Tatarami – miejsca i legendy.

Po XIII-wiecznych najazdach w Krakowie pozostało wiele opowiadań, mitów i legend, które funkcjonują po dzień dzisiejszy. Najważniejsze z nich dotyczą słynnych ofiar działań tatarskich oraz nietypowej formy celebrowania udanej obrony podczas ostatniej inwazji. W trakcie pierwszego najazdu tatarskiego jeden z azjatyckich wojowników miał strzałą z łuku trafić strażnika (hejnalistę), który z jednej z wież Kościoła Mariackiego próbował ostrzec Krakowian przed zagrożeniem. Do dzisiaj melodia hejnału nagle się urywa, przywołując w wyobraźni słuchaczy legendę tatarską. Jest to jednak bardzo młoda XX-wieczna historia, która bardzo szybko przyjęła się wśród mieszkańców miasta i ma swoje odniesienia w wielu dziełach literackich i historii mówionej. Druga wiąże się z klasztorem Norbertanek na Zwierzyńcu. Podczas jednego z najazdów Tatarzy próbowali porwać lub zabić siostry, które uciekły i schroniły się na terenie dzisiejszego Lasku Wolskiego. Kiedy nie miały już gdzie uciekać, rozstąpiła się przed nimi ziemia i weszły do podziemnego klasztoru, który dał im wieczne schronienie. Miejsce to nosi nazwę Skał Panieńskich. Ostatnia pozostałość tatarska to konik zwierzyniecki czyli słynny Lajkonik. Jego pochód odbywa się w oktawę Bożego Ciała z klasztoru norbertanek na Zwierzyńcu na Rynek Główny. Chociaż pierwsze wzmianki o tej specyficznej, krakowskiej tradycji sięgają XVIII wieku, to wg. legendy nawiązuje ona do pokonania przez zwierzynieckich flisaków (włóczków) oddziału tatarskiego w trakcie III najazdu na Kraków. Do dzisiaj można podziwiać go i uczestniczyć w kolorowym pochodzie złożonym z Lajkonika, włóczków i orkiestry, która im towarzyszy.

Proponowana trasa zwiedzania.

Brama Floriańska i mury miejskie, Rynek Główny – Kościół Mariacki, Okół – Kościół św. Andrzeja, Zwierzyniec – kościół i klasztor Norbertanek, Las Wolski – Skały Panieńskie.

L’article Kontakty Krakowa ze światem Orientu – ślady tatarsko-tureckie w mieście. est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

Ostatnie lata Rzeczypospolitej – rządy Poniatowskiego

Na tronie zasiadł po śmierci Augusta III dzięki poparciu Prus i Rosji. Oba kraje były żywo zainteresowane sytuacją w Polsce i chciały umocnić i pogłębić swoje wpływy. Elekcji dokonano w obecności kilku tysięcy rosyjskiego wojska. Koronował się w Warszawie w 1764 r. Swoje panowanie rozpoczął od reform – próbował wprowadzić stałą służbę dyplomatyczną, założył tzw. Szkołę Kadetów kształcącą przyszłych wojskowych, powołał do życia Komisje Dobrego Porządku mające przede wszystkim usprawnić funkcjonowanie miast, zreformował monetę. Pod naciskiem Rosji i Prus król chciał wprowadzić równouprawnienie innowierców. W obronie katolicyzmu stanęła szlachta. W 1768 r. Poniatowski zawarł z Rosją traktat o przyjaźni, w którym de facto oddał kraj pod zwierzchnictwo wschodniego sąsiada. Petersburg stał się głównym gwarantem granic i swobód w Rzeczypospolitej. Chcąc powstrzymać uzależnienie kraju od Rosji w Barze na Podolu zawiązała się konfederacja. Część szlachty wystąpiła w obronie niezależności państwa. Konfederacja zakończyła się po czterech latach. Prusy, Rosja i Austria wymusiły na Rzeczypospolitej zwołanie sejmu, który zatwierdził oddanie im części terytorium. Sejm ten podjął również kolejne reformy. Powołano do życia Radę Nieustającą, pierwszy rząd w historii Rzeczypospolitej, Komisję Edukacji Narodowej mającą na celu głęboką przebudowę systemu oświaty, przyjęto kasatę jezuitów. Przez kolejne lata król starał się poprawić sytuację w kraju. W 1788 r. zwołano kolejny sejm, który przeszedł do historii jako Sejm Wielki czy też Czteroletni. Poniatowski w zamian za poparcie Rosji przeciw Turcji chciał uzyskać pozwolenie na pewne zasadnicze reformy ustrojowe. Sejm stał się areną tarć między zwolennikami króla, Rosji i Prus. W pierwszej kolejności zlikwidowano Radę Nieustającą. W 1791 r. udało się uchwalić pierwszą w Europie ustawę zasadniczą. W roku kolejnym część szlachty zawiązała w Targowicy konfederację i w obronie praw szlacheckich zwróciła się po pomoc do Rosji. Wojna, do której to doprowadziło zakończyła się klęską Rzeczypospolitej. Prusy i Rosja dokonały II rozbioru. W 1794 r. chcąc zrzucić jarzmo rosyjskie Tadeusz Kościuszko rozpoczął na krakowskim rynku powstanie. Mimo kilku zwycięstw wojska powstańcze uległy przeważającej sile wrogów. W 1795 r. król abdykował, Rosja, Austria i Prusy podzieliły się resztą terytorium polskiego. Państwo przestało istnieć.

Kraków za rządów ostatniego króla

Podwawelski gród wszedł w ten okres jako wciąż słabe i podupadłe miasto, które wciąż nie zdołało się podźwignąć po Potopie. W czasie konfederacji barskiej o Kraków toczyły się walki, w trakcie których do historii przeszedł Marcin Oracewicz. Samo miasto poddało się szybko, natomiast długo bronił się Wawel. Jednak i on skapitulował. Komisja Edukacji Narodowej, a przede wszystkim Hugo Kołłątaj, dokonała głębokiej reformy Akademii Krakowskiej, założono pierwszy ogród botaniczny. W 1788 r. z połączenia szpitala duchaków oraz pierwszego szpitala klinicznego przy kościele św. Barbary powstał Szpital Uniwersytecki im. Św. Łazarza. W 1781 r. powołano do życia teatr, zwany dzisiaj Starym. Najpierw na Rynku, później w bazylice Mariackiej swoją przysięgę składał Tadeusz Kościuszko. Podjął się również budowy nowych fortyfikacji miejskich, których jednak nie udało się dokończyć. W 1794 r. miasto zdobyli Prusacy, zrabowali insygnia koronacyjne i później je zniszczyli. Wcześniej podjęto decyzje, by koronacje i pogrzeby królewskie odbywały się w Warszawie. Przeniesiono również archiwum koronne. Kraków stracił tym rangę stolicy.

Sugerowana Trasa:

Zamek na Wawelu, katedra na Wawelu, Collegium Maius, Rynek Główny, Ogród Botaniczny

L’article Ostatnie lata Rzeczypospolitej est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.

Michał Korybut Wiśniowiecki

Po abdykacji Jana II Kazimierza szlachta postanowiła wybrać na tron Rzeczypospolitej Polaka. Padło na syna księcia Jeremiego Wiśniowieckiego – Michała Tomasza. Swoje rządy rozpoczął w roku 1669.
W polityce wewnętrznej nowy król stanął w obliczu ogromnego konfliktu dwu stronnictw – królewskiego i francuskiego. Kiedy Rzeczpospolita stanęła na krawędzi wojny domowej zaatakowała Turcja. Pierwszy etap zakończył się hańbiącym traktatem w Buczaczu. Z powodu choroby monarcha musiał scedować dowodzenie na Jana Sobieskiego. Kilka miesięcy później, dzień przed spektakularnym sukcesem wojsk polskich pod Chocimiem, władca zmarł.

Jan III Sobieski

Następca Wiśniowieckiego dał się poznać jako znakomity wódz. Przed koronacją brał udział w walkach na Ukrainie podczas powstania Chmielnickiego, także przeciw Moskwie. W trakcie Potopu Szwedzkiego jako jeden z pierwszych przeszedł na stronę szwedzką pod Ujściem i opuścił ją dość późno. Wrócił pod komendę polską w marcu 1656 r. Później brał udział w szeregu wojen, bitew
i potyczek po stronie monarchy. W toku tych walk został wybrany w 1674 r. na nowego króla, koronował się jednak dopiero w 1676 r. W pierwszej kolejności Sobieski chciał zażegnać niebezpieczeństwo tureckie. Przez całe panowanie nie udało się jednak, dopiero za jego następcy podpisano pokój. Na północy monarcha planował odzyskanie Prus Książęcych. Także i na tym polu nie udało mu się odnieść sukcesu. W wyniku zmiany sytuacji międzynarodowej Sobieski sprzymierzył się
z Austrią i w jej obronie wystąpił w 1683 r. odnosząc wielkie zwycięstwo pod Wiedniem, a kilka dni później pod Parkanami. Były to jedne z ostatnich zwycięstw polskiego oręża. W polityce wewnętrznej dążył do wzmocnienia roli króla, chciał wprowadzić monarchię dziedziczną – najważniejszym celem było posadzenie na tronie syna, Jakuba.

Wettynowie

Długie interregnum po śmierci Sobieskiego zakończyło się znów podwójną elekcją. Większość szlachty poparła francuskiego księcia Conti, mniejszość saskiego księcia Fryderyka Augusta I. Wyścig do korony, nie bez sporych trudności, wygrał ten drugi. Ostatecznie został koronowany w 1697 r. i jako August II rozpoczął swoje rządy w Polsce. Już w pierwszych miesiącach panowania sprzymierzył się
z Rosją przeciw Szwecji. Wplątał tym samym Rzeczpospolitą w trwająca przeszło dwadzieścia lat wojnę, w której terytorium Polski było teatrem walk. W jej trakcie najpierw został zdetronizowany i zmuszony oddać koronę Stanisławowi Leszczyńskiemu, zaś po trzech latach powrócił na tron. Niezwykle istotnym wydarzeniem był tzw. sejm niemy z 1717 r. Potwierdzono dominację szlachty w państwie. Po uspokojeniu sytuacji król zajął się przynajmniej częściową odbudową gospodarki. Nie udało się jednak zdziałać zbyt wiele. Po śmierci monarchy tron przypadł najpierw Stanisławowi Leszczyńskiemu, po krótkich walkach został on jednak pozbawiony korony, którą ostatecznie dostał syn Augusta II, August III. Za jego rządów Rzeczpospolita nie prowadziła wojen, natomiast jako książę saksoński wdał się
w wojny o Śląsk. Teren ten ostatecznie przypadł Prusom. Choć Rzeczpospolita nie brała udziału
w wojnach, to na jej terenie operowała armia rosyjska prowadząc działania przeciw Prusom. Jednocześnie król pruski, Fryderyk II, zdobył polskie stemple mennicze i zalał kraj bezwartościową monetą powodując kryzys gospodarczy. Zaczął się faktyczny upadek państwa. Ingerencje obcych mocarstw, permanentny paraliż sejmu, drastycznie osłabiona armia. Powolnego zmierzchu państwa nie mógł powstrzymać spory napływ wybitnych artystów i rzemieślników z Saksonii. Król zmarł i został pochowany w Dreźnie.

Kraków

W omawiany okres Kraków wszedł jako zniszczone i mocno podupadłe miasto. Ze zniszczeń i grabieży podczas Potopu dźwigał się kolejne dekady. Za króla Wiśniowieckiego nie działo się wiele. Władca panował zbyt krótko. Jan Sobieski idąc pod Wiedeń w wielu kościołach modlił się o powodzenie kampanii. Za jego rządów rozpoczęto przebudowę kościoła św. Anny, jego nadwornym malarzem był Jerzy Siemiginowski, po którym zostały w Krakowie niektóre obrazy, dokończono barokizację kościoła bernardynów na Stradomiu, sprowadzono zakon misjonarzy. Na tzw. czarnym krucyfiksie w katedrze znajduje się strzemię zdobyte przez króla pod Wiedniem. Za rządów Augusta II zbudowano kościół misjonarzy na Stradomiu, zbarokizowano bazylikę Mariacką, rozpoczęto budowę kościoła pijarów, którą dokończono za Augusta III. Po obu Sasach na polskim tronie pozostała również sporo rozmaitego rzemiosła artystycznego.

Trasa

Katedra, skarbiec zamku królewskiego, kościół bernardynów na Stradomiu, kościół misjonarzy na Stradomiu, bazylika Mariacka, kościół św. Anny, kościół pijarów

L’article Kraków przełomu XVII i XVIII wieku – początek końca est apparu en premier sur Zwiedzanie Krakowa.